IP planı
Hangi aralık hangi işe ayrılmış, statik adresler nerede başlıyor, dağıtım havuzu nerede bitiyor. Plansız büyüyen ağlarda çakışan aralıklar ve kimsenin dokunmaya cesaret edemediği statik adresler birikir.
Hizmet detayı
Ağ Tasarımı ve Kurumsal Ağ Kurulumu
Önce çizilir, sonra kurulur. IP planı, VLAN şeması ve fiziksel yerleşim kurulumdan önce elinizde olur.
Sahada gördüğümüz ağların çoğu tasarlanarak kurulmamıştır; ihtiyaç çıktıkça büyümüştür. Önce bir modem gelmiş, sonra kullanıcı sayısı artınca bir switch eklenmiş, kablosuz istenince bir erişim noktası takılmış, misafirler şikâyet edince ikincisi. Her adım tek başına makuldür. Beş yıl sonra ortaya çıkan şey ise kimsenin şemasını çizemediği, hangi kablonun nereye gittiğini bilmediği ve her müdahalenin kumar olduğu bir yapıdır.
Ağ tasarımı, bu birikimi baştan planlanmış bir yapıyla değiştirir. Kurumsal ağ kurulumunda bizim ilk kuralımız şu: ağ çizilmeden kurulmaz. Cihaz siparişi verilmeden önce IP planı, VLAN şeması ve fiziksel yerleşim belge hâlinde masaya konur. Bu belgeler onaylanmadan hiçbir donanım alınmaz — çünkü yanlış tasarlanmış bir ağa doğru cihaz almak parayı harcamanın en pahalı yoludur.
Tasarımın çıktıları
Üç belge, kurulumdan önce
Bir ağ tasarımının teslim edilebilir çıktısı vardır. "Kafamızda plan var" tasarım değildir.
VLAN şeması
Personel, misafir, sunucu, kamera ve üretim cihazları ayrı segmentlerde. Hangi segmentin hangisine erişebileceği kurulumdan önce tabloya yazılır; sonradan eklenen her istisna bu tabloya işlenir.
Fiziksel yerleşim
Pano yerleri, kablo güzergâhları, erişim noktası konumları ve etiketleme düzeni. Hedef basit: panoda etiketsiz tek bir kablo kalmasın.
Bu üçünden en çok ihmal edileni IP planıdır ve en pahalıya mal olanı da odur. Plansız büyüyen ağlarda adresler ihtiyaç çıktıkça, o gün aklına gelen aralıktan verilir. Birkaç yıl sonra iki şube birleştirilmek istendiğinde aynı aralığın iki yerde kullanıldığı ortaya çıkar ve şubeler arası bağlantı, tasarım hatası yüzünden çalışmaz. Aynı şekilde, kim tarafından ve niçin verildiği bilinmeyen statik adresler birikir; kimse dokunmaya cesaret edemez, çünkü hangi cihazın duracağı bilinmez.
VLAN şeması ise güvenliğin fiziksel karşılığıdır. Misafir cihazının muhasebe sunucusunu görebildiği bir ağda, güvenlik duvarına ne yazıldığının pek önemi kalmaz. Kameraların, ödeme terminallerinin ve üretim cihazlarının kendi segmentlerinde durması da aynı sebeple tasarım aşamasında kararlaştırılır — sonradan eklemek, çalışan bir ağı bölmek demektir ve her zaman kesinti üretir.
Saha keşfi
Tasarım, binayı görmeden başlamaz
Keşfin çıktısı bir teklif değil, bir rapordur: neyin kalacağı, neyin değişeceği ve her ikisinin de sebebi yazılıdır. Bu rapor, bizimle devam etmeseniz bile elinizde kalır.
- Mevcut cihaz envanteri: hangi marka, hangi model, hangi yazılım sürümü, garantisi ne durumda, yönetilebilir mi.
- Kablolama durumu: kaç hat çekilmiş, hangi kategoride, panoya nasıl sonlandırılmış, etiketleri var mı.
- Kapsama ölçümü: kablosuz sinyalin bina içinde gerçekte nereye ulaştığı — kat planı üzerinde ölçülerek, tahmin edilerek değil.
- Trafik profili: hangi saatte ne kadar yük, hangi uygulama hattı dolduruyor, tepe saatler nerede.
- Elektrik ve pano şartları: kesintisiz güç kaynağı var mı, pano havalandırması yeterli mi, priz sayısı ne durumda.
- Kısıtlar: kesinti verilemeyecek saatler, dokunulamayacak cihazlar, tarihi bina gibi kablo çekimini zorlaştıran şartlar.
Kapasite ve büyüme payı
Bugün otuz kullanıcı, üç yıl sonra elli
Ağ tasarımında en sık yapılan hata, bugünkü sayıya göre ölçmektir. Otuz kullanıcı için kırk sekiz portluk bir switch bugün fazlasıyla yeterlidir; üç yıl sonra elli kullanıcı, iki yazıcı, sekiz kamera, birkaç toplantı odası ekranı ve depodaki el terminalleri eklendiğinde aynı switch dolmuş olur. Dolduğunda yapılan şey de bellidir: masanın altına yönetilemeyen küçük bir switch takılır ve ağın izlenebilirliği o gün biter.
Bu yüzden port sayısı, kablolama, pano alanı ve elektrik kapasitesi üç yıllık tahmine göre planlanır. Kablolamada büyüme payı özellikle önemlidir, çünkü sonradan kablo çekmek işin en pahalı ve en rahatsız edici kısmıdır: asma tavan sökülür, kanal açılır, ofiste toz kalkar. Kurulum sırasında fazladan çekilen birkaç boş hattın maliyeti, üç yıl sonra aynı hattı çekmenin maliyetiyle kıyaslanamaz.
Aynı hesap elektrik tarafında da yapılır. Erişim noktalarını ve kameraları veri kablosu üzerinden besleyen bir kurulumda switch tarafındaki besleme bütçesi baştan hesaplanmalıdır; bütçesi sınırda seçilmiş bir cihaz, birkaç kamera eklendiğinde sessizce beslemeyi keser. Kesintisiz güç kaynağının kapasitesi de ağ cihazlarının tamamını kaç dakika ayakta tutacağına göre seçilir — elektrik kesildiğinde çalışmayan bir ağ, kesintisiz güç kaynağı olan sunucuyu da işe yaramaz hâle getirir.
Yapısal kablolama
Ağın en uzun ömürlü katmanı
Cihazlar değişir, kablo kalır. Bu yüzden en az dikkat edilen katman aslında en çok dikkat isteyendir.
En uzun ömürlü katman
Switch beş yılda, güvenlik duvarı üç yılda yenilenir; kablo on yıl yerinde kalır. Bu yüzden kablolamada bugünün ihtiyacına göre değil, önümüzdeki on yıla göre karar veriyoruz.
Etiketleme
Her hattın iki ucu da aynı düzenle etiketlenir ve pano şemasına işlenir. Etiketsiz bir panoda basit bir port değişikliği yarım saat, etiketli panoda iki dakika sürer.
Hat testi
Çekilen her hat test edilir ve sonucu rapora yazılır. Sınırda çalışan bir kablo tamamen kopmaz; arada bir kopan ve sebebi bir türlü bulunamayan bir bağlantı üretir.
Pano düzeni
Kablo yönetimi, ünite yerleşimi, havalandırma ve topraklama. Dağınık bir pano yalnızca kötü görünmez, sıcaklık sorunları ve yanlışlıkla çekilen kablolar üretir.
Kablosuz tasarım
Kapsama başka, kapasite başka
Sinyalin her yere ulaşması ile herkesin rahat çalışması aynı şey değildir. Kablosuz tasarımda asıl soru sinyalin nereye ulaştığı değil, aynı anda kaç cihazın ne yaptığıdır.
- 1 Kurulum öncesi kapsama ölçümü: kat planı üzerinde mevcut sinyal seviyeleri ve komşu ağlardan gelen girişim ölçülür.
- 2 Kanal planı: aynı kanalda çalışan komşu erişim noktaları birbirini yavaşlatır. Kanal dağılımı kat kat, komşu binalar da hesaba katılarak çıkarılır.
- 3 Kapasite hesabı: otuz kişinin e-posta okuduğu bir ofis ile otuz kişinin video izlediği bir lobi aynı ihtiyaç değildir. Erişim noktası sayısı kapsamaya değil, kapasiteye göre belirlenir.
- 4 Dolaşım: kullanıcı kat değiştirirken bağlantının kopmadan devredilmesi. Ayarlanmamış bir yapıda telefon eski noktaya tutunur ve görüşme kesilir.
- 5 Kurulum sonrası ikinci ölçüm: kurulum bittikten sonra aynı ölçüm tekrarlanır ve iki rapor karşılaştırılır. Sözün tutulup tutulmadığı bu iki belgeden anlaşılır.
Geçiş planı
Çalışan bir ağı değiştirmek, sıfırdan kurmaktan zordur
Boş bir binaya ağ kurmak kolaydır. Zor olan, her gün çalışan bir kurumun ağını yerinden oynatmadan yenilemektir. Geçiş planı bu yüzden tasarımın ayrılmaz parçasıdır.
- 1 Kesinti gerektiren adımlar mesai dışına alınır. Hangi adımın ne kadar kesinti üreteceği plana dakika bazında yazılır.
- 2 Kritik altyapıda eski ve yeni yapı bir süre paralel çalıştırılır; geçiş tek gecede topyekûn yapılmaz.
- 3 Her adım için geri dönüş yolu hazır tutulur. Yeni yapılandırma beklendiği gibi çalışmazsa eskisine dönmek dakikalar sürer.
- 4 Kullanıcı tarafını etkileyen değişiklikler önceden duyurulur; hangi gün neyin değişeceği yazılı olarak paylaşılır.
- 5 Geçiş sonrası ilk iş günü yerinde ya da erişilebilir destek verilir; ilk gün çıkan küçük sorunlar aynı gün kapanır.
Süreç
Keşiften teslime beş aşama
Her aşamanın bir çıktısı vardır; çıktısı olmayan aşama tamamlanmış sayılmaz.
- 01
Saha Keşfi
Mevcut envanter, kablolama, kapsama ve trafik profili çıkarılır. Çıktı bir rapordur: ne kalır, ne değişir, neden.
- 02
Tasarım
IP planı, VLAN şeması ve fiziksel yerleşim çizilir. Kurulumdan önce belge olarak elinizde olur; onaylanmadan hiçbir cihaz sipariş edilmez.
- 03
Malzeme ve Kablolama
Cihaz seçimi tasarıma göre yapılır. Kablolama, etiketleme ve pano düzeni bu aşamada tamamlanır ve hatlar test edilir.
- 04
Yapılandırma ve Geçiş
Cihazlar önce hazırlanır, sonra plana göre devreye alınır. Kesinti gerektiren adımlar mesai dışına alınır, geri dönüş yolu açık tutulur.
- 05
Teslim ve Belgeleme
Şema, IP planı, yapılandırma dosyaları, hat test sonuçları ve parolalar kuruma teslim edilir. Kurulum sonrası kapsama ölçümü de dosyaya girer.
Devralınabilirlik
Kurduğumuz ağı başkası da yönetebilmeli
Bir ağ kurulumunun kalitesini anlamanın en pratik yolu şudur: kuran ekip yarın ortadan kaybolsa, devralan kişi işi kaç günde yapabilir hâle gelir? Belgesiz bir kurulumda cevap haftalarla ölçülür ve o haftaların çoğu, kablo takip etmekle ve hangi cihazın parolasının ne olduğunu aramakla geçer.
Teslim dosyası bu yüzden işin bir parçası, sonradan istenecek bir ek değil. İçinde ağ şeması, IP planı, VLAN tablosu, cihaz envanteri, yapılandırma dosyaları, hat test sonuçları, kapsama ölçüm raporları ve parolalar bulunur. Parolalar kurum yetkilisine teslim edilir ve kurum tarafından değiştirilebilir — hiçbir kurulumda erişimi kendimize saklamıyoruz.
Bunun ticari bir sonucu var: müşteriyi belgesizlikle bağlamıyoruz. Sürekli ağ yönetimini bizden almak bir tercih olmalı, mecburiyet değil. Devam edilmesi hâlinde de tasarım aşamasında üretilen belgeler izlemenin, kural yazımının ve kapasite planlamasının temelini oluşturur.
SSS
Sık sorulanlar
Bir ağ tasarımı ve kurulumu ne kadar sürer?
Saha keşfi ve tasarım aşaması küçük bir ofiste birkaç gün, çok katlı bir otel ya da fabrikada bir ile iki hafta sürüyor. Kurulum süresini belirleyen asıl kalem kablolamadır: mevcut kablolama kullanılabiliyorsa bir hafta içinde bitebilir, sıfırdan kablo çekiliyorsa ve bina zorluysa süre üç ile altı haftaya uzayabilir. Takvim keşif raporuyla birlikte, adım adım verilir.
Mevcut cihazlarımız kullanılabilir mi, hepsini değiştirmek gerekiyor mu?
Genellikle bir kısmı kalır. Keşif raporunda her cihaz için üç ihtimalden biri yazılır: yerinde kalır, yapılandırması değişerek kalır, değişmesi gerekir. Değişmesi gerekenler için sebep de yazılır — yönetilemiyor, port sayısı yetmiyor, üretici desteği bitmiş ya da güvenlik güncellemesi almıyor. Çalışan bir cihazı yalnızca eski olduğu için değiştirmiyoruz.
Kurulum sırasında iş durur mu?
Amacımız durdurmamak. Cihazlar mesai içinde hazırlanır, yalnızca devreye alma adımları kesinti üretir ve bunlar mesai dışına alınır. Kritik altyapıda eski ve yeni yapı bir süre paralel çalışır. Hangi adımın ne kadar kesinti üreteceği geçiş planında dakika bazında yazılıdır ve her adımın geri dönüş yolu hazır tutulur.
Kablolama da işin içinde mi, yoksa sadece cihaz mı kuruyorsunuz?
Yapısal kablolama tasarımın parçası. Güzergâh planı, kablo kategorisi seçimi, pano yerleşimi, etiketleme düzeni ve sonlandırma bizde. Kablo çekim işini bölgesel ekiplerle birlikte yürütüyoruz; işin sorumluluğu ve testi bizde kalıyor. Çekilen her hat test edilir ve sonucu teslim dosyasına girer.
Kapsama ölçümü raporu ne içeriyor?
Kat planı üzerinde sinyal seviyesi haritası, komşu ağlardan gelen girişim, kanal kullanımı ve erişim noktası başına düşen istemci tahmini. Ölçüm iki kez yapılır: kurulumdan önce mevcut durumu, kurulumdan sonra ulaşılan durumu gösterir. İki rapor birlikte teslim edilir, böylece kurulumun neyi değiştirdiği tartışmaya kapalı olur.
Kurulumdan sonra başka bir ekiple devam edebilir miyiz?
Evet, ve bunu baştan mümkün kılacak şekilde çalışıyoruz. Ağ şeması, IP planı, VLAN tablosu, yapılandırma dosyaları, hat test sonuçları ve tüm parolalar kuruma teslim edilir. Kimseyi belgesizlikle bağlamıyoruz; devralan ekibin işi ilk günden yapabilmesi teslim dosyasının ölçüsüdür.
Büyüme payını nasıl hesaplıyorsunuz?
Tasarım bugünkü kullanıcı sayısına değil, üç yıl sonraki tahmine göre yapılır. Bugün otuz kullanıcı varsa ve üç yıl sonra elli bekleniyorsa port sayısı, kablolama, pano alanı ve elektrik buna göre planlanır. Kablo çekmek sonradan en pahalı iştir; boş bırakılan bir hat, üç yıl sonra çekilecek hattın maliyetinin yanında hiçbir şeydir.
Fiyatlama nasıl işliyor?
İşi ikiye ayırıyoruz. Saha keşfi ve tasarım sabit bedelli ayrı bir kalemdir; çıktısı, bizimle devam etmeseniz bile elinizde kalan bir rapor ve şemadır. Kurulum bedeli tasarım onaylandıktan sonra, cihaz ve kablolama kalemleri açık şekilde ayrılarak teklif edilir. Donanım maliyeti ile işçilik ayrı satırlarda görünür; hangi cihaz neden seçildiği yazılı olur.
İlgili hizmetler
Ağ altyapısı ve yönetimi →
Tasarımdan güvenliğe, kurulumdan sürekli yönetime kadar bütün ağ hizmetlerinin üst sayfası.
Ağ izleme ve sürekli yönetim →
Kurulan ağın ölçülmesi: eşik tasarımı, uyarı akışı, kapasite raporu ve aylık yönetim.
Router ve switch yapılandırması →
Tasarımda çizilen VLAN ve yönlendirme şemasının cihaz üzerinde hayata geçirilmesi.
Dış kaynak BT desteği →
Kurulum sonrası kullanıcı bilgisayarları, sunucular ve yazıcılar dahil tek elden destek.
Sunucu ve hosting →
Yerel ağdaki sunucularla dışarıdaki barındırma arasındaki bağlantının planlanması.
Bir sonraki yazılım projenize hazır mısınız?
Ekibimizle 30 dakikalık ücretsiz bir keşif görüşmesi planlayın.
